-
- Źródło: Domena publiczna Zdjęcie przedstawia amerykańską rodzinę z lat 20. XX wieku słuchającą radia kryształkowego. Pochodzi z reklamy odbiorników Freed-Eisemann opublikowanej w 1922 roku w magazynie Radio World. Niewielkie radio stoi na stole. Odbiorniki kryształkowe działały wyłącznie dzięki energii odbieranej z fal radiowych, dlatego nie były w stanie zasilać głośników. Z tego powodu każdy z domowników ma na uszach słuchawki – matka i ojciec dzielą jedną parę. Choć jest to wyraźnie zdjęcie pozowane i promocyjne, dobrze oddaje emocje towarzyszące pierwszym audycjom radiowym, które właśnie zaczynały zdobywać popularność. Tego typu odbiorniki były najpowszechniej używanym rodzajem radia aż do lat 20., kiedy stopniowo zaczęły być wypierane przez radia lampowe.
AT&T (American Telephone and Telegraph Company) była w latach 20. XX wieku największą firmą telekomunikacyjną w Stanach Zjednoczonych. Kontrolowała sieć telefoniczną kraju i dysponowała infrastrukturą, bez której niemożliwe było przesyłanie sygnału radiowego na duże odległości. To właśnie linie AT&T pozwalały połączyć ze sobą odległe miasta i stworzyć techniczne podstawy pod ogólnokrajowe nadawanie, które zrewolucjonizowało branżę medialną.
W 1926 roku AT&T skupiło swoje działania radiowe w nowo utworzonej spółce Broadcasting Company of America (BCA), a kilka tygodni później sprzedało jej aktywa firmie RCA za ok. 1 mln dolarów. Transakcję ogłoszono publicznie 22 lipca 1926 roku. W jej ramach RCA przejęła stację WEAF wraz z siecią 15 powiązanych stacji oraz uzyskała dostęp do infrastruktury telefonicznej AT&T, niezbędnej do budowy ogólnokrajowej sieci nadawczej. Osobno RCA kupiła też stację WCAP.
Sprzedaż była dla AT&T korzystna finansowo – sieć WEAF generowała przychody, ale nie dawała realnych perspektyw zysku. Pojawiły się zarzuty, że umowa tworzy monopol RCA w radiofonii, jednak rząd nie podjął działań. Sekretarz handlu Herbert Hoover nie skomentował sprawy, a urzędnicy uznali, że państwo nie ma podstaw prawnych, by blokować taką transakcję.
13 września 1926 roku kierownictwo RCA ogłosiło powstanie National Broadcasting Company (NBC), która miała rozpocząć działalność 15 listopada, po formalnym przejęciu WEAF. W komunikacie zapowiedziano, że celem NBC będzie tworzenie najlepszych programów radiowych i umożliwienie ogólnokrajowych transmisji wydarzeń o znaczeniu narodowym. Jednocześnie NBC uzyskała prawo do emisji reklam.
Za kluczową postać w całym procesie uznano Davida Sarnoffa, menedżera RCA, który później był powszechnie uznawany za faktycznego twórcę NBC.
Oficjalny start sieci nastąpił 15 listopada 1926 roku wieczorem. Inauguracyjna audycja trwała cztery godziny i była szeroko zapowiadana jako największe wydarzenie radiowe w historii. Program otworzył Carl Schlegel z Metropolitan Opera, a wśród gości znaleźli się m.in. Will Rogers i Mary Garden. Transmisja była koordynowana przez WEAF i nadawana jednocześnie przez 22 stacje we wschodnich i środkowych Stanach Zjednoczonych, sięgając aż do Kansas City. Był to publicystyczny i techniczny manifest: radio nie było już lokalną ciekawostką – stało się medium ogólnokrajowym.
NBC wprowadziła do amerykańskiego życia coś, czego wcześniej nie było: wspólny czas i wspólny przekaz. Od tej chwili miliony ludzi mogły reagować na te same informacje jednocześnie, w tej samej chwili. To zmieniło rytm dnia, sposób przeżywania wydarzeń i mechanizm budowania opinii. Radio przestało być tłem, a zaczęło być punktem odniesienia.
Jeszcze w 1927 roku NBC rozrosło się w dwa główne pasma programowe: Red Network, skoncentrowane na sponsorowanej rozrywce, i Blue Network, z audycjami kulturalnymi i informacyjnymi. Ta struktura przetrwała dekady, a wpływ NBC sięgał dalej – stając się fundamentem dla późniejszych gigantów telewizyjnych i radiowych.
Sieć NBC dała początek modelowi nadawania, który dominował w USA przez kolejne dziesięciolecia i wpłynął na kulturę, politykę i gospodarkę całego kraju.
Źródła:
• Wikipedia – History of NBC oraz NBC (EN)
• Encyclopaedia Britannica – National Broadcasting Co., Inc.
• Wikipedia – NBC Radio Network
