Dawno dawno 100 lat temu

Insulina... Słysząc to słowo, każdy wie o czym mowa, czym jest i jaką pełni rolę. Ale czy ktokolwiek zastanawiał się skąd ta nazwa albo – kto odpowiada za jej wynalezienie? Etymologia tego słowa jest bardzo ciekawa. Po łacińsku insula to wyspa. Można by powiedzieć – wyspa nadziei. Dzięki niej cukrzyca przestała być taka straszna. Pomimo, że po raz pierwszy zastosowaną ją do leczenia osób chorujących na cukrzycę w 1922 r., jej historia sięga trochę dalej. [...]

Interpol, a właściwie Międzynarodowa Komisja Policji Kryminalnej powstała (ICPC) 7 września 1923 r. podczas drugiego Międzynarodowego Kongresu Policji Kryminalnej. Kongres ów odbył się po 7 latach przerwy spowodowanych wybuchem I wojny światowej. W gronie przedstawicieli 20 krajów uczestniczących w Kongresie znalazły się m.in. Stany Zjednoczone, Jugosławia, Austria, Francja, Niemcy i Polska. Od samego początku główną ideą powołania Interpolu była wzajemna pomoc i współpraca policji na arenie międzynarodowej, w szczególności w zakresie procedur aresztowań, ekstradycji i prowadzenia rejestrów [...]

28 maja 1923 roku Prokurator Generalny Stanów Zjednoczonych zadeklarował, że kobiety mogą nosić spodnie w każdej sytuacji i w każdym miejscu. Była to ważna deklaracja, bo w niektórych stanach (a także w niektórych państwach europejskich) noszenie spodni przez kobiety 100 lat temu było zakazane przez prawo. Zdarzały się wręcz przypadki zatrzymywania i skazywania kobiet noszących spodnie. Mimo, że w roku 1920 (o czym pisaliśmy w poprzednich tomach naszego cyklu) kobiety uzyskały prawo do głosowania, trzy lata [...]

Historię motoryzacyjnej marki Jaguar rozpoczął William Walmsley, otwierając w Blackpool przydomowy warsztat specjalizujący się w produkcji futurystycznych wózków bocznych do motocykli. Walmsley borykał się jednak z poważnym problemem – ilość zamówień przekraczała jego możliwości produkcyjne (1 wózek na tydzień). 11 września 1922 r. 30-letni Walmsley wszedł w spółkę z 21-letnim entuzjastą motoryzacji, Williamem Lyonsem. Każdy ze wspólników zapewnił kapitał w wysokości £500 (współcześnie ok. £15.000), który miał umożliwić rozwinięcie produkcji wózków bocznych pod marką „Swallow [...]

Mało który polski klub piłkarski może poszczycić się ponad 100-letnią tradycją. Do elitarnego klubu zespołów piłkarskich z ponad 100-letnim stażem dołączył w 2022 roku Kolejowy Klub Sportowy Lech Poznań. KKS został założony w początkach sierpnia 1920 r. w miejscowości Dębiec (teren dzisiejszego Poznania) jako Lutnia Dębiec. W marcu 1922 klub został przyjęty do Poznańskiego ZOPN, ale nie miało to nic wspólnego z założeniem klubu. Początki klubu nawiązują do organizacji, która nie była bezpośrednio powiązana ze sportem: Katolickiego [...]

Rok 1922 r. w świecie motoryzacji miał niemałe znaczenie. I wojna światowa skutecznie spowolniała rozwój tej gałęzi przemysłu, a i również znacznie utrudniła lub wręcz uniemożliwiła wszelkie przedsięwzięcia. Dlatego okres powojenny był tak istotny i zaowocował pewnym odrodzeniem. Z początkiem roku doszło do poważnej fuzji. Jak głosiły nagłówki gazet - Ford przejął Lincolna. W istocie tak też się stało. Ford słynący już wówczas z taniego modelu T, pragnął podbić rynek towarów luksusowych, a aby móc [...]

W dniu 7 maja 1922 roku w The New York Herlad ukazał się wizjonerski artykuł autorstwa Waltera Lionela George’a pt. „What the World Will be Like in a Hundred Years”. Zaskakującym jest fakt, że większość przewidywań stało się naszą rzeczywistością.Najciekawszymi tezami Waltera George’a opublikowanymi w The New York Herlad były:Kobiety odrzucą myśl, że ich głównym obowiązkiem jest pomaganie mężczyznom. Wybiorą własną ścieżkę kariery, zaś wszystkie stanowiska będą dla nich dostępne.Małżeństwo będzie istniało, jednak rozwody będą łatwe [...]

„A jednak się kręci”. Według legendy słowa te miał wypowiedzieć Galileusz przed rzymską inkwizycją w 1633 roku. Tę samą frazę wpisało w swoje logo powstałe w 1919 roku Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. Towarzystwo, które trzy lata później, a więc w 1922 roku, wydało pierwszy oficjalny numer miesięcznika „Urania”. Co piszczało w trawie – pardon, kosmosie – przed stu laty? Polska przystąpiła do Międzynarodowej Unii Astronomicznej, zbudowano obserwatorium astronomiczne na Lubomirze. W tym samym czasie rosyjski naukowiec [...]

Rebecca Latimer Felton, 100 lat temu jako pierwsza kobieta dostąpiła zaszczytu zasiadania w izbie wyższej Kongresu Stanów Zjednoczonych, pełniąc przez jeden dzień funkcję senatora. Pierwsza kobieta w senacie została zaprzysiężona 21 listopada 1922 r, a więc niedługo po przyznaniu kobietom praw wyborczych (8 sierpnia 1920 r.) i służyła zaledwie 24 godziny. Rebecca L. Felton została zaprzysiężona mając 87 lat, dziewięć miesięcy i 22 dni, co czyniło ją również najstarszym świeżo upieczonym senatorem. Swoją kadencje zawdzięczała [...]

Obaj urodzili się w 1922 roku – Fijałkowski 4, a Fangor 15 listopada. Obaj stali się kluczowymi przedstawicielami polskiego malarstwa drugiej połowy XX wieku. Stanisław Fijałkowski studiował w łódzkiej PWSSP i był uczniem dwóch innych koryfeuszy polskiej sztuki – Władysława Strzemińskiego i Stefana Wegnera. Po skończeniu uczelni został jej pracownikiem, a w 1983 profesorem. Swoje fascynacje malarskie rozpoczynał od impresjonizmu i kubizmu, ale już pod koniec lat pięćdziesiątych poświęcił się abstrakcji. Swoje prace układał w [...]